یک شخص جوان با تحصیلات عالی برای شغل مدیریتی در یک شرکت بزرگ درخواست داد. در اولین مصاحبه پذیرفته شد؛ رئیس شرکت آخرین مصاحبه را انجام داد. رئیس شرکت از شرح سوابق متوجه شد که پیشرفت های تحصیلی جوان از دبیرستان تا پژوهشهای پس از لیسانس تماماً بسیار خوب بوده است، و هرگز سالی نبوده که نمره نگرفته باشد.
ارزانی
چه کسی می گوید که گرانی اینجاست؟
دوره ی ارزانی است !
چه شرافت ارزان
تن عریان ارزان
و دروغ از همه چیز ارزان تر!
آبرو قیمت یک تکه نان
و چه تخفیف بزرگی خورده است
قیمت هر انسان!
از اشباهات درس بیاموزیم
شاید نشان سایت آمازون در نگاه اول هیچ مورد پنهانی در خود نداشته باشد، اما پشت ظاهر ساده این شرکت، رازی نهفته است. به فلشی که زیر کلمه amazon قرار دارد دقت کنید. این لبخند زیبا در حقیقت حرف a را به z وصل می کند تا با اعتماد به نفسی خاص به بیننده القا کند که هر چیزی در آمازون پیدا می شود.
وایو را که حتماً می شناسید. نامی تجاری که سونی بر لپ تاپ هایش نهاده است. فکر می کنید در لوگوی وایو پیامی نهان وجود دارد؟ اگر کمی هوشمند باشید، پاسختان "بله" است. دو حرف اول Vaio نمایانگر سیگنال های آنالوگ و دو حرف دوم آن که شبیه 0 و 1 هستند که سیگنال های دیجیتال را نشان می دهند.
لوگوی شرکت Sun از شناخته شده ترین نشان های دنیای فناوری است. این نشان را از هر جهتی که بخوانید، Sun خوانده می شود. طراحی این نشان را پروفسور Vaughan Pratt از دانشگاه استنفورد انجام داده است.
كنجكاويشان بيشتر شد و كوشش علاقهمندان به كشف اين موضوع كه با تعجب و تحير نيز آميخته شده بود، به جايي نرسيد. سرانجام، تصميم گرفتند ماجرا را از خود او بپرسند و پرده از اين راز عجيب بردارند.
كشاورز هوشيار و دانا، در پاسخ به پرسش همكارانش گفت: «چون جريان باد، ذرات باروركننده غلات را از يك مزرعه به مزرعه ديگر ميبرد، من بهترين بذرهايم را به همسايگان ميدادم تا باد، ذرات باروركننده نامرغوب را از مزرعههاي آنان به زمين من نياورد و كيفيت محصولهاي مرا خراب نكند!»
همين تشخيص درست و صحيح كشاورز، توفيق كاميابي در مسابقههاي بهترين غله را برايش به ارمغان ميآورد.
گاهي اوقات لازم است با كمك به رقبا و ارتقاء كيفيت و سطح آنها، كاري كنيم كه از تأثيرات منفي آنها در امان باشيم.
پسر کوچکی وارد مغازه ای شد، جعبه نوشابه را به سمت تلفن هل داد. بر روی جعبه رفت تا دستش به دکمه های تلفن برسد و شروع کرد به گرفتن شماره. مغازه دار متوجه پسر بود و به مکالماتش گوش می داد.
پسرک پرسید: خانم، می توانم خواهش کنم کوتاه کردن چمن های حیاط خانه تان را به من بسپارید؟
زن پاسخ داد: کسی هست که این کار را برایم انجام می دهد.
پسرک گفت: «خانم، من این کار را با نصف قیمتی که او می دهد انجام خواهم داد
زن در جوابش گفت که از کار این فرد کاملا راضی است.
پسرک بیشتر اصرار کرد و پیشنهاد داد: «خانم، من پیاده رو و جدول جلوی خانه را هم برایتان جارو می کنم. در این صورت شما در یکشنبه زیباترین چمن را در کل شهر خواهید داشت.» مجددا زن پاسخش منفی بود.
پسرک در حالی که لبخندی بر لب داشت، گوشی را گذاشت. مغازه دار که به صحبت های او گوش داده بود به سمتش رفت و گفت: «پسر...، از رفتارت خوشم آمد؛ به خاطر اینکه روحیه خاص و خوبی داری دوست دارم کاری به تو بدهم.
پسر جوان جواب داد: «نه ممنون، من فقط داشتم عملکردم را می سنجیدم. من همان کسی هستم که برای این خانم کار می کند.
از «فورد» ميلياردر معروف آمريكايي و صاحب يكي از بزرگترين كارخانه هاي سازنده انواع اتومبيل در آمريكا پرسيدند: اگر شما فردا صبح از خواب بيدار شويد و ببينيد تمام ثروت خود را از دست داده ايد و ديگر چيزي در بساط نداريد، چه مي كنيد؟
فورد پاسخ داد:
«دوباره يكي از نيازهاي اصلي مردم را شناسايي مي كنم و با كار و كوشش، آن خدمت را با كيفيت و ارزان به مردم ارائه مي دهم و مطمئن باشيد بعد از پنج سال دوباره فورد امروز خواهم بود.»
In ancient China, a man could have as many concubines as possible after the first wife. It was possible that the youngest concubine would be a teenager while the husband could be an ancient old man. Poor families sold their young daughters to rich families just because they could get some money from the rich family and also get rid of a useless female in the family
Since 1950, the Chinese government has promulgated a law which stated that one man can only get married with one woman. It offends the law for anyone who has more than one wife
In the past, parents arranged marriages were very common. Usually young people would have their spouse decided by their parents. Sometimes young people could only have the first look of their spouse at their wedding. It was also common that sometimes an arranged marriage could be organized even before the child was born as long as parents from both families agreed
فراری افسانه ای مدل GTO 250 در حراجی لندن به قیمت 28.7 میلیون دلار فروخته شد.و بدین ترتیب گران ترین اتومبیل جهان نام گرفت.این اتومبیل یکی از زیباترین و مشهور ترین اتومبیل های جهان و ساخت کارخانه فراری ایتالیا میباشد.تنها 39 مدل از این فراری افسانه ای در بین سالهای 1962 تا 1964 ساخته شد و جالب است بدانید از اتومبیل هایی با این کلاس(اسپرت) بیشتر از 100 عدد ساخته نمیشد،همچنین بسیاری از کارشناسان نیز پذیرفته اند که این مدل یکی از بهترین مدل های همیشگی فراری میباشد.قبل از این حراجی همگان بر ارزش 19/5 میلیون دلاری این اتومبیل اتفاق نظر داشتند که پس از این حراجی،این فراری ارزش واقعی خود را نشان داد.
گران ترین شماره تلفن همراهی که تاکنون به فروش رفته است شماره 666 6666 میباشد که در 22 می 2006 در یک حراجی نیکوکارانه در قطر و توسط شرکت کیو تل(Qtel ) با قیمت 2 میلیون 700 هزار دلار .
بزرگترین خرگوش جهان که درازای ان از نوک بینی تا دمش به 1.3 متر میرسد داریوش نام دارد.
این خرگوش بزرگ تنها با 13 ماه سن وزنی در حدود 22 کیلوگرم دارد.داریوش توانست رکورد مادر خود آلیس را در زمینه بزرگترین خرگوش جهان بشکند.
او در روز 12 هویج ، 6 سیب و 2 کلم میخورد!
1- بجوئيد تا بيابيد و بدانيد با زحمت و تلاش چيزي را از دست نميدهيد (اسوپ، افسانهنويس يوناني)
2- برنامههاي توسعه مديريتي ما در محل كار صورت ميگيرد نه در كلاسهاي مختلف آموزشي. (ژوزف شرسن)
3- ترجيح ميدهم كه ملتم به سياستهاي اقتصادي من بخندند تا اينكه از ولخرجيهايم گريان شوند. (پادشاه سوئد)
4- براي آنكه مدير شويد بايد از پايين شروع كنيد استثناء هم وجود ندارد. (هنري بلاك)
5- با هشت ساعت كار صادقانه در روز ميتوانيد به رياست برسيد و روزي 12 ساعت كار كنيد. (رابرت فراست)
6- براي بهبود ارتباطات كامپيوتري بايد كمر بوروكراسي ايجاد شده را شكست. (مايكل آلبرشت)
7- مديران نالايق اغلب به نصيحت و مشاوره آخرين كسي كه با او صحبت مينمايد گوش ميكند. (وارن بنيس)
مردی با اسب و سگش در جادهای راه میرفتند. هنگام عبوراز کنار درخت عظیمی، صاعقهای فرود آمد و آنها را کشت. اما مرد نفهمید که دیگر این دنیا را ترک کرده است و همچنان با دو جانورش پیش رفت. گاهی مدتها طول میکشد تامردهها به شرایط جدید خودشان پی ببرند…!
پیاده روی درازی بود، تپه بلندی بود، آفتاب تندی بود، عرق می ریختند و به شدت تشنه بودند. در یک پیچ جاده دروازه تمام مرمری عظیمی دیدند که به میدانی باسنگفرش طلا باز میشد و در وسط آن چشمهای بود که آب زلالی از آن جاری بود. رهگذررو به مرد دروازه بان کرد و گفت: "روز بخیر، اینجا کجاست که اینقدر قشنگ است؟"
دروازهبان: "روز به خیر، اینجا بهشت است."
- "چه خوب که به بهشت رسیدیم، خیلی تشنهایم."
دروازه بان به چشمه اشاره کرد و گفت: "میتوانید وارد شوید و هر چقدر دلتان میخواهد بنوشید."
- اسب و سگم هم تشنهاند.
نگهبان:" واقعأ متأسفم . ورود حیوانات به بهشت ممنوع است."
مرد خیلی ناامید شد، چون خیلی تشنه بود، اما حاضر نبود تنهایی آب بنوشد. ازنگهبان تشکر کرد و به راهش ادامه داد. پس از اینکه مدت درازی از تپه بالا رفتند،به مزرعهای رسیدند. راه ورود به این مزرعه، دروازهای قدیمی بود که به یک جاده خاکی با درختانی در دو طرفش باز میشد. مردی در زیر سایه درختها دراز کشیده بود وصورتش را با کلاهی پوشانده بود، احتمالأ خوابیده بود.
مسافر گفت: " روز بخیر!"
مرد با سرش جواب داد.
- ما خیلی تشنهایم . من، اسبم و سگم.
مرد به جایی اشاره کرد و گفت: میان آن سنگها چشمهای است. هرقدر که میخواهیدبنوشید.
مرد، اسب و سگ به کنار چشمه رفتند و تشنگیشان را فرو نشاندند.
مسافر از مرد تشکر کرد. مرد گفت: هر وقت که دوست داشتید، میتوانید برگردید.
مسافر پرسید: فقط میخواهم بدانم نام اینجا چیست؟
- بهشت!
- بهشت؟!! اما نگهبان دروازه مرمری هم گفت آنجا بهشت است!
- آنجا بهشت نیست، دوزخ است.
مسافر حیران ماند:" باید جلوی دیگران را بگیرید تا از نام شما استفاده نکنند! این اطلاعات غلط باعث سردرگمی زیادی میشود! "
- کاملأ برعکس؛ در حقیقت لطف بزرگی به ما میکنند!!! چون تمام آنهایی که حاضرندبهترین دوستانشان را ترک کنند، همانجا میمانند
گاهی آدمها به آن میزان به هم نزدیک می شوند که دیگر یکدیگر را نمی بینند ! شاید دوری بتوانددوباره موجب شناخت درست تر آنها از یکدیگر گردد . ارد بزرگ
اگر هدف زندگی هویدا باشد ده ها راه بن بست نیز نمی تواند ما را از پیش رفتن به سوی آن باز دارد . ارد بزرگ
قهرمان واقعي كسي است كه سبب خوشي ديگران مي گردد. مونترلان
آدمها را آنگونه که هستند بخواهیم نه آنگونه که می خواهیم . ارد بزرگ
در ابتدا از پاسخ دهندگان درخواست شد درباره چیزهایی كه میزان رضایت كلی شان در زندگی را تعیین می كند، توضیح بدهند و پاسخ هایشان را بر اساس « ارزیابی زندگی» از یك تا 10 امتیازدهی كنند. در مرحله بعد شركت كنندگان باید هر یك از موضوعات امتیازبندی شده را به ترتیبی مرتب می كردند كه در گذشته برایشان اهمیت داشت. آن دسته از كارها و موضوعاتی كه امتیازهای بالایی دارند در این آمارگیری به عنوان «كامیابی» تعریف شده اند. تحقیقات گالوپ ثابت می كند هر چند پول بدون تردید در شادمانی تاثیرگذار است اما شادمانی روزانه بیشتر تحت تاثیر این موضوع است كه یك نفر تا چه اندازه از نظر روانی و اجتماعی انتظاراتش برآورده می شود. به كاستاریكا نگاه كنید. این ششمین كشور شاد جهان و شادترین كشور قاره آمریكا، ثروتمندترین كشورهای جهان را پشت سر گذاشته است. شاید خیلی از قدرتمندترین و ثروتمندترین كشورها در بین شادترین ها قرار بگیرند اما شادمانی را نمی توان تعریف كرد و پول تنها چیزی نیست كه روی این مسئله تاثیرگذار است. در این نتیجه گیری ها «كامیابی» برای موضوعاتی است كه بیشترین میزان شادی را در افراد دارند و محقق می شوند. «كشمكش» برای آن دست از موضوعاتی است كه برای شادی لازم است اما به راحتی حاصل نمی شود. «رنج» برای مسائل شادی بخشی است كه كاملا دور از دسترس به نظر می رسند. فاكتور چهارم هم نشان می دهد شهروندان هر كشور روزانه تا چه اندازه احساس شادمانی را تجربه می كنند كه بالاترین امتیاز 10تعیین شده است. نتیجه تحقیقات چهار ساله محققان گالوپ به تفكیك قاره ها از این قرار است:
شماره یك اروپا: دانمارك درصد كامیابی: 82 ، درصد كشمكش: 17 ، درصد رنج:یك ، تجربه روزانه شادمانی: 7.9 شماره دو اروپا: فنلاند درصد كامیابی: 75 ، درصد كشمكش: 23 ، درصد رنج:2 ، تجربه روزانه شادمانی: 7.8 شماره سه اروپا: نروژ درصد كامیابی: 69 ، درصد كشمكش: 31 ، درصد رنج:صفر ، تجربه روزانه شادمانی: 7.9 شماره یك آمریكا:كاستاریكا درصد كامیابی: 63 ، درصد كشمكش: 35 ، درصد رنج:2 ، تجربه روزانه شادمانی: 8.1 شماره دو آمریكا: كانادا درصد كامیابی: 62 ، درصد كشمكش: 36 ، درصد رنج:2 ، تجربه روزانه شادمانی: 7.6 شماره سه آمریكا: پاناما درصد كامیابی: 58 ، درصد كشمكش: 39 ، درصد رنج:3 ، تجربه روزانه شادمانی: 8.4 شماره یك آفریقا: مالاوی درصد كامیابی: 25 ، درصد كشمكش: 64 ، درصد رنج:10 ، تجربه روزانه شادمانی: 8 شماره دو آفریقا: لیبی درصد كامیابی: 24 ، درصد كشمكش: 68 ، درصد رنج:8 ، تجربه روزانه شادمانی: 6 شماره سه آفریقا: جمهوری بوتسوانا درصد كامیابی: 24 ، درصد كشمكش: 65 ، درصد رنج:11 ، تجربه روزانه شادمانی: 7.3 شماره یك آسیا و اقیانوسیه: نیوزلند درصد كامیابی: 63 ، درصد كشمكش: 35 ، درصد رنج:2 ، تجربه روزانه شادمانی: 7.6 شماره دو آسیا و اقیانوسیه: تركمنستان درصد كامیابی: 52 ، درصد كشمكش: 47 ، درصد رنج:یك، تجربه روزانه شادمانی: 7.5 شماره سه آسیا و اقیانوسیه: استرالیا درصد كامیابی: 62 ، درصد كشمكش: 35 ، درصد، رنج:3 ، تجربه روزانه شادمانی: 7.5 ایران در رده بندی كلی:81 درصد كامیابی: 19 ، درصد كشمكش: 66 ، درصد رنج:14 ، تجربه روزانه شادمانی: 6.3
اهل دانشگاهم / روزگارم بد نیست
ژتونی دارم / خرده عقلی ، سر سوزن ذوقی
اهل دانشگاهم پیشه ام گپ زدن است
گاه گاهی می نویسم تکلیف
می سپارم به شما ، تا به یک نمره ی ناقابل بیست
که در آن رندانیست
دلتان زنده شود
چه خیالی چه خیالی می دانم
گپ زدن بیهوده است
خوب می دانم دانشم بیهوده است
استاد از من پرسید
نمره ی چند می خواهی
من از او پرسیدم دل خوش سیری چند
اهل دانشگاهم
قبله ام آموزش
جانمازم جزوه
مشق از پنجره ها می گیرم
درسهایم را
وقتی می خوانم
که خروس می کشد خمیازه
خوب یادم هست
مدرسه باغ آزادی بود!
Life is a long road. Some parts of this road are full of ups and downs, we should remember that after an up there’s always a down, and the down is always followed by another up! We should be aware and ready
شاید برای اکثر ما جالب باشه که بدانیم شخصیتهای مشهور و دانشمندانی که در کتب درسی و غیردرسی (ویا از طرق دیگر) با آنها آشنا میشویم دارای چه مقدار از توانایی هوشی(Intelligence Quotient) یا به اختصار IQ هستند؟
در ابتدا باید به این موضوع اشاره کنم , افرادی که دارای ضریب هوشی بالاتر از ۱۳۰ هستند افرادی تیزهوش و آنهایی که دارای IQ بالا تر از ۱۵۰ هستند را نابغه مینامند.
آلبرت اینشتین IQ=160
آرنولد(بازیگر ترمیناتور)IQ=135
بتهونIQ=165
فرانکلینIQ=160
بیل کلینتون(رئیس جمهور اسبق امریکا)IQ=137
بیل گیتسIQ=160
پاسکالIQ=195
بابی فیشرIQ=187
داروینIQ=165
چارلز دیکنزIQ=180
آیزنهاورIQ=122
هگلIQ=165
گالیلهIQ=185
گری کاسپارفIQ=190
جرج بوش پدرIQ=98
جرج بوش پسرIQ=125
هانس کریستین اندرسونIQ=145
جیمز واتIQ=165
کندیIQ=119
گوتهIQ=210
کپلرIQ=175
لئوناردو داوینچیIQ=220
ناپلئونIQ=145
نیکول کیدمنIQ=132
شکیراIQ=140
شارون استونIQ=154
اسحاق نیوتونIQ=190
ولترIQ=190
باگذشت سالها از سیستم تولید تویوتا اما هنوز آنچه درون شركت اتفاق می افتد به صورت معمایی باقی مانده است. در اینجا به بررسی قوانینی می پردازیم كه به تویوتا چنین امتیاز رقابتی را داده است.
سیستم تولید تویوتا مدتها منشا كارایی بالا و برجسته در شركت تویوتا بوده است. شاخصها و عملكردهای متمایز این سیستم، نظیر كارتهای كانبان KANBAN ، حلقه های كیفیت به طرز گسترده ای در سایر جاها معرفی شده است. در واقع شركتهای بزرگی نظیر جنرال موتورز، فورد و كرایسلر در حالی كه تلاشهای داخلی خود را دنبال می كنند، مستقلاً به دنبال ایجاد بسترهایی برای توسعــــه سیستم های تولیدی نظیر سیستم تولید تویوتا هستند.
بــــرای درك چگونگی موفقیت تویوتا می بایست این پارادكس شكافته شود. توصیفهای غیرقابل انعطاف و سخت را بایستی عاملی مهم برای ایجاد خلاقیت و انعطاف پذیری در نظر گرفت. این نتیجه حاصل چهار سال مطالعه در این سیستم است كه روی بیش از ۴۰ شركت در آمریكا، اروپا و ژاپن صورت گرفته است. این مطالعات نشان داد كه برای خارجیان (افراد خارج از سیستم تویوتا) كلید درك سیستم تولید تویوتا، «ایجاد جامعه ای از دانشمندان» توسط شركت است.
برای انجام هر تغییری، تویوتا یك فرآیند حل مسئله بسیار دقیق را به كار می برد. در این روش، ارزیابی دقیقی از وضعیت موجود به عمل آمده و امور و برنامه ریزی آتی كه تحت تاثیر آزمایشهای علمی است در راستای بهبود صورت می گیرد.
در حقیقت، در فرآیند مراقبت و كنترل كاركنان در انجام كارها و در طراحی فرآیندهای تولید، یاد می گیریم كـــــه سیستم عملاً با شبیه سازی كارگران و مدیران، آنها را در یك محیط وسیع و «یك سازمان یـــادگیرنده» قرار می دهد و این نكته برجسته ای است كه تویوتا را از سایر شركتهای نظیر مجزا كرده است (شركتهای مورد تحقیق).
در این مقاله، سعی داریم آنچه را كه در این سیستم به شكل تلویحی اتفـــــــاق می افتد به وضوح بیان كنیم. در ادامه چهار قانون اساسی حاكم بر طراحی شركت تویوتا را كه سه تای اولی نشان دهنده نحوه تنظیم و راهبری عملكردها به صورت تجربی و نتیجه تجربیات بوده و قانون چهارم را كه به محیط كاری كارگران مربوط می شود و بیان می دارد كه چگونه تویوتا به آنها می آموزد راههای عملی را در سطوح مختلف سازمان به كار گیرند، شرح خواهیم داد. این قوانین، قوانینی هستند كه از نظر ما بر سیستم تولید تویوتا حاكم هستند چه بسا بازدیدكنندگان با مشاهده وضعیت كارخانه متوجه وجود این قوانین بـــــه شكل عینی نمی شوند. شاید به همین علت هم این قوانین را به عنوان چهار پیوند اصلی در ماد وراثتـــی(DNA) سیستم تولید تویوتا در نظر می گیرند.
● قانون اول: افراد در تویوتا چگونه كار می كنند؟
مدیران تویوتا به این نتیجه رسیده اند كه مشكلات از بطن سیستم ناشی می شوند. بنابراین طبق قانون اول تمام كارها در سیستم بایستی دقیقاً تعریف شوند و دامنه تعریف هر كار از لحاظ محتوی، دنباله انجام _(اجرا)، زمانبندی و خروجی بایستی دقیقاً مشخص باشد. برای مثال وقتی كه صندلی یك خودرو نصب می شود پیچهای آن دقیقاً در همان مدت زمانی كه در برنامه كاری مشخص شده است، بسته شوند. این موضوع در مورد توپی(TORQUE) كه پیچها و مهره ها روی آن بسته می شوند نیز كاملاً صادق است. این دقت بالا نه تنها در خطوط تولید و فرآیندهای تكرارپذیر، بلكه برای كلیه كاركنان بدون درنظر گرفتن نقش آنها در سلسله مراتب سازمان اعمال می شود.
پيشينه منطق فازي
تئوري مجموعههاي فازي و منطق فازي را اولين بار پرفسور لطفيزاده (2) در رسالهاي به نام <مجموعههاي فازي – اطلاعات و كنترل> در سال 1965 معرفي نمود. هدف اوليه او در آن زمان، توسعه مدلي كارآمدتر براي توصيف فرآيند پردازش زبانهاي طبيعي بود. او مفاهيم و اصلاحاتي همچون مجموعههاي فازي، رويدادهاي فازي، اعداد فازي و فازيسازي را وارد علوم رياضيات و مهندسي نمود. از آن زمان تاكنون، پرفسور لطفي زاده به دليل معرفي نظريه بديع و سودمند منطق فازي و تلاشهايش در اين زمينه، موفق به كسب جوايز بينالمللي متعددي شده است.
پس از معرفي منطق فازي به دنياي علم، در ابتدا مقاومتهاي بسياري دربرابر پذيرش اين نظريه صورت گرفت.
بخشي از اين مقاومتها، چنان كه ذكر شد، ناشي از برداشتهاي نادرست از منطق فازي و كارايي آن بود. جالب اينكه، منطق فازي در سالهاي نخست تولدش بيشتر در دنياي مشرق زمين، بهويژه كشور ژاپن با استقبال روبهرو شد، اما استيلاي انديشه كلاسيك صفر و يك در كشورهاي مغرب زمين، اجازه رشد اندكي به اين نظريه داد. با اين حال به تدريج كه اين علم كاربردهايي پيدا كرد و وسايل الكترونيكي و ديجيتالي جديدي وارد بازار شدند كه بر اساس منطق فازي كارميكردند، مخالفتها نيز اندك اندك كاهش يافتند.
در ژاپن استقبال از منطق فازي، عمدتاً به كاربرد آن در روباتيك و هوش مصنوعي مربوط ميشود. موضوعي كه يكي از نيروهاي اصلي پيشبرندهِ اين علم طي چهل سال گذشته بوده است. در حقيقت ميتوان گفت بخش بزرگي از تاريخچه دانش هوش مصنوعي، با تاريخچه منطق فازي همراه و همداستان است.
مجموعههاي فازي
بنياد منطق فازي بر شالوده نظريه مجموعههاي فازي استوار است. اين نظريه تعميمي از نظريه كلاسيك مجموعهها در علم رياضيات است. در تئوري كلاسيك مجموعهها، يك عنصر، يا عضو مجموعه است يا نيست. در حقيقت عضويت عناصر از يك الگوي صفر و يك و باينري تبعيت ميكند. اما تئوري مجموعههاي فازي اين مفهوم را بسط ميدهد و عضويت درجهبندي شده را مطرح ميكند. به اين ترتيب كه يك عنصر ميتواند تا درجاتي – و نه كاملاً – عضو يك مجموعه باشد. مثلاً اين جمله كه <آقاي الف به اندازه هفتاددرصد عضو جامعه بزرگسالان است> از ديد تئوري مجموعههاي فازي صحيح است. در اين تئوري، عضويت اعضاي مجموعه از طريق تابع (u(x مشخص ميشود كه x نمايانگر يك عضو مشخص و u تابعي فازي است كه درجه عضويت x در مجموعه مربوطه را تعيين ميكند و مقدار آن بين صفر و يك است (فرمول 1).
به بيان ديگر، (u(x نگاشتي از مقادير x به مقادير عددي ممكن بين صفر و يك را ميسازد. تابع (u(x ممكن است مجموعهاي از مقادير گسسته (discrete) يا پيوسته باشد. وقتي كهu فقط تعدادي از مقادير گسسته بين صفر و يك را تشكيل ميدهد، مثلاً ممكن است شامل اعداد 3/0 و 5/0 و 7/0 و 9/0 و صفر و يك باشد. اما وقتي مجموعه مقاديرu پيوسته باشند، يك منحني پيوسته از اعداد اعشاري بين صفر و يك تشكيل ميشود.
شكل 1 نموداري از نگاشت پيوسته مقادير x به مقادير (u(x را نشان ميدهد. تابع (u(x در اين نمودار ميتواند قانون عضويت در يك مجموعه فازي فرضي را تعريف كند.
آیا می دانستید که دارکوب ها قادرند ۲۰ بار در ثانیه به تنه درخت ضربه بزنند؟
آیا می دانستید که قلب میگوها در سر آنها قرار دارد؟
آیا می دانستید که پلنگها قادرند تا ارتفاع ۵ متری به بالا بپرند؟
آیا می دانستید ۷۰% فقرای جهان را زنان تشکیل می دهند.
آیا می دانستید نور خورشید ۸٫۵ دقیقه طول می کشد تا به زمین برسد.
آیا می دانستید خودروسازی بزرگترین صنعت در جهان می باشد.
آیا می دانستید در هر ۲ هفته یک زبان در جهان منقرض می گردد.
آیا می دانستید گربه های خانگی ۷۰% وقت خود را در خواب سپری می کنند.
آیا می دانستید قدمت خالکوبی به بیش از ۵۰۰۰ سال می رسد؟
آیا می دانستید اختراع پیچ گوشتی پیش از پیچ صورت گرفت.
آیا می دانستید قلب انسان بطور متوسط ۱۰۰ هزار بار در سال می تپد.
آیا می دانستید لئوناردو داوینچی مخترع قیچی است.
آیا می دانستید سطح شهر مکزیکوسیتی سالانه ۲۵ سانتی متر نشست می کند.
آیا می دانستید در هر ۵ ثانیه یک کامپیوتر در سطح جهان به ویروس آلوده می گردد.
آیا می دانستید اغلب مارها دارای ۶ ردیف دندان هستند.
آیا می دانستید ۹۰% سم مارها از پروتئین تشکیل یافته است.
آیا می دانستید موشهای صحرایی سالانه یک سوم منابع و ذخایر غذایی جهان را نابود می سازند.
آیا می دانستید دو سوم آدم رباییهای جهان در کلمبیا به وقوع می پیوندد.
آیا می دانستید دو سوم اعدامهای جهان در کشور چین به وقوع می پیوندد.
آیا می دانستید سرود اصلی کشور یونان متشکل از ۱۵۸ بیت می باشد.
آیا می دانستید تمساح ها قادرند آرواره های خود را با نیروی ۱۳۰۰ کیلو گرم ببندند.
آیا می دانستید یک گاو بطور متوسط سالانه ۲ هزار و ۳۰۰ گالن شیر تولید می کند.
آیا می دانستید ون گوگ در طول حیات خود تنها یکی از نقاشیهای خود را بفروش رساند.
آیا می دانستید که مدت زمان گردش سیاره عطارد به دور خود دو برابر مدت زمان گردش آن به دور خورشید است؟
آیا می دانستید بعد از مرگ انسان قلب انسان چهار ساعت و ششها شش تا هشت ساعت،
کبد دوازده ساعت، لوزالمعده هفده ساعت و کلیه ها بیست و چهار ساعت بدون اکسیژن زنده هستند
آیا می دانستید درازترین جانور یک نوع کرم خاکی است که درازای آن به بیش از پنجاه و پنج متر می رسد؟
آیا می دانستید که آچار فرانسه را فرانسوی ها درست نکردند
بلکه این سوئدی ها بودند که این آچار اختراع کردند
و جالبتر اینکه در خود فرانسه این آچار بنام آچار انگلیسی معروف است؟
آیا می دانستید چین بیشتر از هر کشوری همسایه دارد، چین با سیزده کشور هم مرز است
آیا می دانستید سم مارهای قهوه ای استرالیا تا حدی مهلک است
که ۰٫۰۰۲ گرم از سم این مارها می تواند یک انسان را بکشد.
آیا می دانستید درازترین دم به سوسمار آبهای
شور تعلق دارد که درازای آن به سه متر می رسد؟
آیا می دانستید که کبوتر ماده اگر تنها و دور از هم جنسان خود باشد
نمی تواند تخم بگذارد، امّا اگر خود را در آینه ببیند
به تصور اینکه کبوتر دیگری وجود دارد تخم می گذارد
هم اکنون کار روي توسعه سيستم هاي هوشمند با الهام از طبيعت از زمينه هاي خيلي پرطرفدار هوش مصنوعي است. الگوريتمهاي ژنتيک که با استفاده از ايده تکاملي دارويني و انتخاب طبيعي مطرح شده، روش بسيار خوبي براي يافتن مسائل بهينه سازيست. ايده تکاملي دارويني بيانگر اين مطلب است که هر نسل نسبت به نسل قبل داراي تکامل است و آنچه در طبيعت رخ مي دهد حاصل ميليون ها سال تکامل نسل به نسل موجوداتي مثل مورچه است.
الگوريتم کلوني مورچه براي اولين بار توسط دوريگو (Dorigo) و همکارانش به عنوان يک راه حل چند عامله (Multi Agent) براي مسائل مشکل بهينه سازي مثل فروشنده دوره گرد (TSP :Traveling Sales Person) ارائه شد.
عامل هوشند(Intelligent Agent) موجودي است که از طريق حسگر ها قادر به درک پيرامون خود بوده و از طريق تاثير گذارنده ها مي تواند روي محيط تاثير بگذارد.
الگوريتم کلوني مورچه الهام گرفته شده از مطالعات و مشاهدات روي کلوني مورچه هاست. اين مطالعات نشان داده که مورچه ها حشراتي اجتماعي هستند که در کلوني ها زندگي مي کنند و رفتار آنها بيشتر در جهت بقاء کلوني است تا درجهت بقاء يک جزء از آن. يکي از مهمترين و جالبترين رفتار مورچه ها، رفتار آنها براي يافتن غذا است و بويژه چگونگي پيدا کردن کوتاهترين مسير ميان منابع غذايي و آشيانه. اين نوع رفتار مورچه ها داراي نوعي هوشمندي توده اي است که اخيرا مورد توجه دانشمندان قرار گرفته است.بايد تفاوت هوشمندي توده اي(کلوني) و هوشمندي اجتماعي را روشن کنيم.
در هوشمندي اجتماعي عناصر ميزاني از هوشمندي را دارا هستند. بعنوان مثال در فرآيند ساخت ساختمان توسط انسان، زماني که به يک کارگر گفته ميشود تا يک توده آجر را جابجا کند، آنقدر هوشمند هست تا بداند براي اينکار بايد از فرغون استفاده کند نه مثلا بيل!!! نکته ديگر تفاوت سطح هوشمندي افراد اين جامعه است. مثلا هوشمندي لازم براي فرد معمار با يک کارگر ساده متفاوت است.
در هوشمندي توده اي عناصر رفتاري تصادفي دارند و بين آن ها هيچ نوع ارتباط مستقيمي وجود ندارد و آنها تنها بصورت غير مستقيم و با استفاده از نشانه ها با يکديگر در تماس هستند. مثالي در اين مورد رفتار موريانه ها در لانه سازي است.
جهت علاقه مند شدن شما به اين رفتار موريانه ها وتفاوت هوشمندي توده اي و اجتماعي توضيحاتي را ارائه مي دهم :
فرآيند ساخت لانه توسط موريانه ها مورد توجه دانشمندي فرانسوي به نام گرس قرار گرفت. موريانه ها براي ساخت لانه سه فعاليت مشخص از خود بروز مي دهند. در ابتدا صدها موريانه به صورت تصادفي به اين طرف و آن طرف حرکت مي کنند. هر موريانه به محض رسيدن به فضايي که کمي بالاتر از سطح زمين قرار دارد شروع به ترشح بزاق مي کنند و خاک را به بزاق خود آغشته مي کنند. به اين ترتيب گلوله هاي کوچک خاکي با بزاق خود درست مي کنند. عليرغم خصلت کاملا تصادفي اين رفتار، نتيجه تا حدي منظم است. در پايان اين مرحله در منطقه اي محدود تپه هاي بسيار کوچک مينياتوري از اين گلوله هاي خاکي آغشته به بزاق شکل مي گيرد. پس از اين، همه تپه هاي مينياتوري باعث مي شوند تا موريانه ها رفتار ديگري از خود بروز دهند. در واقع اين تپه ها به صورت نوعي نشانه براي موريانه ها عمل مي کنند. هر موريانه به محض رسيدن به اين تپه ها با انرژي بسيار بالايي شروع به توليد گلوله هاي خاکي با بزاق خود مي کند. اين کار باعث تبديل شدن تپه هاي مينياتوري به نوعي ستون مي شود. اين رفتار ادامه مي يابد تا زماني که ارتفاع هر ستون به حد معيني برسد. در اين صورت موريانه ها رفتار سومي از خود نشان مي دهند. اگر در نزديکي ستون فعلي ستون ديگيري نباشد بلافاصله آن ستون را رها مي کنند در غير اين صورت يعني در حالتي که در نزديکي اين ستون تعداد قابل ملاحظه اي ستون ديگر باشد، موريانه ها شروع به وصل کردن ستونها و ساختن لانه مي کنند.
تفاوتهاي هوشمندي اجتماعي انسان با هوشمندي توده اي موريانه را در همين رفتار ساخت لانه مي توان مشاهده کرد. کارگران ساختماني کاملا بر اساس يک طرح از پيش تعيين شده عمل مي کنند، در حالي که رفتار اوليه موريانه ها کاملا تصادفي است. علاوه بر اين ارتياط مابين کارگران سختماني مستقيم و از طريق کلمات و ... است ولي بين موريانه ها هيچ نوع ارتباط مستقيمي وجود ندارد و آنها تنها بصورت غير مستقيم و از طريق نشانه ها با يکديگر در تماس اند. گرس نام اين رفتار را Stigmergie گذاشت، به معني رفتاري که هماهنگي مابين موجودات را تنها از طريق تغييرات ايجاد شده در محيط ممکن مي سازد
